İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
Üniversitemiz Senatosunun 18.07.2024 tarihli ve 2024/14 sayılı karar ekidir.
T.C
İSTANBUL SABAHATTİN ZAİM ÜNİVERSİTESİ
ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ YÖNERGESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönerge, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi’nde öğrenim gören lisans ve lisansüstü engelli öğrencilerin, engel durumları dolayısıyla ders süreci ve sınav uygulamaları sırasında karşılaşabilecekleri sorunlar için önlem almak ve düzenlemeler yapmak üzere kurulan Engelli Öğrenci Biriminin çalışma usul ve esaslarını belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönerge, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi’nde öğrenim gören engelli öğrencilere yönelik çalışmalar planlayan ve düzenleyen Engelli Öğrenci Biriminin görev ve faaliyetlerini ilişkin hükümleri kapsamaktadır.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönerge 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14 üncü maddesine ile 01.07.2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun un 15 inci maddesine ve 4/2/2014 tarihli ve 28913 sayılı Yükseköğretim Kurumları Özürlüler Danışma ve Koordinasyon Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönergede bahsi geçen;
- Akademik Birim: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi’nin lisans ve lisansüstü eğitim-öğretim faaliyetlerini yürütmekle sorumlu Fakülte ve Enstitüleri,
- Ders: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi’nin yönetmeliklerine uygun olarak yürütülen lisans ve lisansüstü programlarda okutulan zorunlu ve seçmeli dersleri,
- Engelli Öğrenci Birimi: Yönetmeliğin 11. ve 12. maddesi uyarınca İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi’nde kurulan Engelli Öğrenci Birimini,
- Engelli Öğrenci: Doğuştan veya sonradan herhangi bir nedenle bedensel, zihinsel, ruhsal, duygusal ve sosyal yeteneklerini çeşitli derecelerde kaybetmesi nedeniyle toplumsal yaşama uyum sağlama ve günlük gereksinimlerini karşılama güçlükleri olan ve korunma, bakım, rehabilitasyon, danışmanlık ve destek hizmetlerine ihtiyaç duyan yükseköğrenim öğrencisini,
- Rapor: Sağlık kurulunca hazırlanan, Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporunu ve Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporunu,
- Rektör Yardımcısı: İstanbul Sabahattin Zaim Rektör Yardımcısını,
- Rektör: İstanbul Sabahattin Zaim Rektörünü,
- Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığını,
- Sınav: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi’nde lisans ve lisansüstü programlara dair yapılan ara sınav, mazeret, final, bütünleme ve tek ders sınavlarını,
- Üniversite: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesini,
- Yönetim Kurulu: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Engelli Öğrenci Birimi Yönetim Kurulunu,
- Yönetmelik: 4/2/2014 tarihli ve 28913 sayılı Yükseköğretim Kurumları Özürlüler Danışma ve Koordinasyon Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği,
ifade eder.
Genel Esaslar
MADDE 5-(1) Bu Yönerge kapsamındaki hizmetlerin yerine getirilmesinde aşağıda belirtilen esaslara uyulur.
a) Engelli öğrencilerin ihtiyaçları gözetilerek, eğitimde fırsat eşitliği kapsamında engeli olamayan akranlarıyla birlikte öğrenim hayatlarına devam edebilme olanağı sağlanır.
b) Üniversite tüm akademik birimlerinde engelli öğrencilere yönelik alınacak kararlarda ve yürütülecek çalışmalarda Engelli Öğrenci Biriminin görüşü alınır ve katılımı sağlanır.
İyi Tutum
MADDE 6- (1) Üniversitenin tüm akademik ve idari personeli engelli öğrencilerin ihtiyaç duymaları halinde onları destekler ve Üniversite içi iş ve işlemlerde engelli öğrencilere yönelik iyi tutum sergiler.
İKİNCİ BÖLÜM
Engelli Öğrenci Birimi Ve Görevleri
Engelli Öğrenci Birimi
MADDE 7-(1) Engelli Öğrenci Birimi, YÖK tarafından eğitim öğretim işlerinden sorumlu bir rektör yardımcısı başkanlığında ve sorumluluğunda, engelliler alanında uzmanlaşmış veya özel eğitim alanına yakın alanda uzmanlaşmış koordinatör öğretim elemanları veya yardımcıları ile ilgili daire başkanlıkları, fakülte, yüksekokullar ve enstitülerin görevlendireceği yönetici veya akademik kişilerden seçilmiş temsilcilerden oluşur. Birim çalışmaları doğrudan Rektörlüğe bağlıdır.
(2) Engelli Öğrenci Birimi, Üniversite Yerleşkesinde faaliyetlerini Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlıkları bünyesinde yürütür.
Birim Koordinatörü:
MADDE 8- (1) Koordinatör, Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı bünyesinde görevli şube müdürü ve ilgili birimde çalışan idari personelden oluşmaktadır. Koordinatör görev süresini tamamladığında tekrar atanabilir. Koordinatörün görev süresi dolmadan ayrılması durumunda yerine yeni koordinatör görevlendirilir.
(2) Birim Koordinatörünün görevleri şunlardır;
- Birimi temsil eder.
- Birimde yer alan personelin görev dağılımlarını yapar.
- Birimi yönetim kurulu toplantılarına çağırır.
- Komisyon tarafından değerlendirilmesi gereken resmi evrakları hazırlar ve komisyona sunar.
- Komisyona raportörlük yapar.
- Üniversiteye kayıtlı engelli öğrencilerin istatistiki kayıtlarını tutar ve gerekleri yerine getirir.
- Engelli öğrencilere yönelik yapılması planlanan veya yapılan her türlü faaliyetin takibi yapar.
- Birimin kurum içi ve kurum dışı yazışmalarını hazırlar.
- Resmi evrakları arşivler.
- Her yıl için bütçe teklifini hazırlar ve Yönetim Kuruluna sunar.
- Engelli öğrencilerden gelen dilek, şikâyet ve önerileri kabul eder, komisyona sunar ve gerekli işlemleri başlatır.
- Resmi internet sayfalarına erişim için verilen şifreleri yasal çerçevede kullanır.
- Birimde hizmetlerin amacına uygun, düzenli bir şekilde verilmesini, değerlendirilmesini ve geliştirilmesini sağlar.
(3) Gerekli görüldüğü takdirde Rektör tarafından Birim Koordinatörünün sorumluluğundaki görevlere destek olmak için Koordinatör Yardımcısı görevlendirilebilir.
Engelli Öğrenci Birimi Yönetim Kurulu Üyeleri ve Çalışma Usulü
MADDE 9- (1) Birim Yönetim Kurulu aşağıdaki üyelerden oluşur:
- Başkan : Eğitim Öğretimden Sorumlu Rektör Yardımcısı
- Üye: Engelli Öğrenci Birimi Koordinatörü
- Üye: Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanı
- Üye: Engelliler Alanında Uzman Öğretim Üyesi
- Üye: Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı
- Üye: Üniversite Eğitim Fakültesi Dekanı
- Üye: Engelli Öğrenci Temsilcisinden oluşur.
(2) Rektör Yardımcısı yönetim kurulu başkanıdır. Yönetim kurulunda alınan kararlar Rektör yardımcısının onayı ile yürürlüğe girer.
(3) Yönetim kurulu üyeleri Üniversite tarafından bir yıl süreyle görevlendirilir. Görev süresi dolan üye yeniden atanabilir. Üyenin görev süresi dolmadan ayrılması durumunda yeni üye görevlendirilir.
(4) Yönetim kurulu her dönem birer kez olmak üzere akademik yıl süresince en az iki kez olağan olarak toplanır. Gerekli durumlarda Birim Koordinatöründen gelen çağrı üzerine olağanüstü toplanır.
Engelli Öğrenci Biriminin Görevleri
MADDE 10-(1) Engelli öğrenci biriminin görevleri şunlardır;
- Üniversite kaydı yapılan ve engelli olduğu tespit edilen öğrencilerin akademik hayatları süresince eğitim, öğretim, burs, idari, fiziksel, barınma, sosyal ve benzeri alanlarla ilgili ihtiyaçlarını tespit eder. Bu ihtiyaçlara yönelik önemler ve çözüm önerileri üretir. Gerekli düzenlemeleri daire başkanlıkları ve diğer birimlerle eş güdümlü bir şekilde yapar.
- Üniversite kayıtlı lisans ve lisansüstü engelli öğrencilerin akademik, fiziksel ve sosyal yaşamlarının en az kısıtlayıcı ortamda yürütülebilmesi için araç gereç temin eder, uygun eğitim-öğretim, araştırma ve barınma ortamları hazırlar.
- Üniversite öğrenci ve öğretim elemanlarının engellilik, bu durumdan kaynaklı yaşanacak olumsuz durumlar ve yapılabilecek düzenlemelere ilişkin bilinç düzeyini arttırıcı etkinlikler düzenler, ilgililere danışmanlık verir, gerekli durumlarda hizmet içi eğitim sağlar.
- Engellilik alanında farkındalık kazandırmak için seminer, konferans ve benzeri faaliyetler düzenler.
- Birime ait çalışma planı hazırlar ve yürütür. Gerekli faaliyetler için yıllık bütçe planını ve faaliyet raporunu Rektörlüğe sunar.
- Engelli Öğrenci Biriminin faaliyetlerinin yer aldığı, engelliliğe ilişkin belgelerin yayımlandığı, öğrencilerin dilek, şikâyet ve önerilerini paylaşabilecekleri internet sayfası oluşturur ve takip eder.
- Yönetim Kurulu tarafından alınan kararların ve stratejilerin uygulanmasını denetler.
- Üniversite kayıtlı maddi güçlük yaşayan engelli öğrencilerin yardımcı araç ve gerek teminini ücretsiz olarak yapar.
- Engel durumu gözetmeksizin tüm öğrencilerin adil bir şekilde ölçme değerlendirmeye tabi tutulması için engelli öğrencilerin ihtiyaçları doğrultusunda sınavlarla ilgili süre, mekân, materyal, refakatçi gözetmen gibi gerekli tedbirleri alır ve düzenlemeleri yapar.
- Üniversite kayıtlı engelli öğrencilere istihdam olanaklarına ilişkin bilgi verir.
- Üniversite kampüsünde bulunan yapılar ve açık alanları erişilebilirlik kapsamında değerlendirir, önlem alır ve alt yapı çalışmalarını başlatır.
- Engelli öğrenci birimi tarafından gerçekleştirilen tüm faaliyet ve çalışmaların kayıt altına alır ve raporlar.
Yönetim Kurulunun Görevleri
MADDE 11- (1) Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır;
- Üniversite kayıtlı engelli öğrencilerin birime başvurularını değerlendirir ve takip eder.
- Üniversite kayıtlı engelli öğrencilerin akademik, sosyal ve fiziki şartlarını iyileştirmek için ihtiyaçları tespit eder, önerilerde bulunur ve kararlar alır.
- Üniversite kayıtlı engelli öğrencilere öğrenim hayatları süresince uygun ortam ve koşulların sağlanabilmesi için standartlar oluşturur.
- Engelli öğrenci biriminin faaliyetlerini denetler.
- Birimin yıllık faaliyet raporunu hazırlar ve Rektörlüğe sunar.
- Yıllık bütçe teklifini değerlendirir ve onaylar.
- Gerekli durumlardan engelsiz üniversite üzerine yapılmış veya yapılacak faaliyetleri senatoya iletir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Eğitim-Öğretim Uygulamaları
Ders uygulamaları
MADDE 12-(1) Üniversite kayıtlı engelli öğrencilerin eğitimde fırsat eşitliği kapsamında akademik yaşantılarının iyileştirilmesi için ders öncesi, ders esnası ve ders sonrasında aşağıda belirtilen düzenlemeler yapılır:
- Üniversite bünyesinde ders veren öğretim elemanları ve akademik danışmanlar engelli öğrencilerinin kişisel verilerini gizli tutmakla mükelleftir.
- Üniversite bünyesinde ders veren öğretim elemanlarını ihtiyaç halinde ders öncesi, ders anı ve ders sonrasında alınacak tedbirler için Engelli Öğrenci Birimi ile iş birliği yapar.
- Üniversite engelli öğrencilerin akademik yaşantılarının sekteye uğramaması için asgari fiziksel şartlar sağlanır.
- Öğretim elemanı sınıfta işitme engelli bir öğrenci olması halinde oturma düzeni konusunda önlem alır ve dersi öğrencilerin yüzünü görebileceği şekilde anlatır.
- Üniversite kayıtlı engelli öğrencilerin ihtiyaçları gözetilerek derste anlatılanları ses kayıt cihazı aracılığıyla kaydetmesine izin verilir.
- Öğretim elemanları ders kapsamında yapmayı planladığı ödev ve projelerde öğrenicinin engel durumunu gözeterek uyarlamalar yapar.
- Üniversite maddi konularda yetersizlik yaşayan engelli öğrencilerin talep ettiği araç ve gereçleri imkanlar dahilinde temin eder ve demirbaşa kayıtlı olmak suretiyle öğrenciye süreli olarak teslim eder.
Sınav Uygulamaları
MADDE 13-(1) Üniversite kayıtlı engelli öğrencilerin eğitimde fırsat eşitliği kapsamında akademik yaşantılarının iyileştirilmesi ve adil ve doğru ölçme değerlendirme yapılabilmesi için sınav öncesi, sınav esnası ve sınav sonrasında aşağıda belirtilen düzenlemeler Engelli Öğrenci Birimi koordinasyonunda ilgili bölüm/program başkanlığınca yapılır.
- Üniversite kayıtlı engelli öğrencilerin katılacağı sınavlarda derslikler erişilebilirlik kapsamında değerlendirilir ve engel durumu gözetilerek derslik seçimi yapılır.
- Sınav gözetmenlerine engelli öğrencinin bilgisi verilir.
- Üniversite kayıtlı engelli öğrencilerin ihtiyaç halinde sınavlara yardımcı araç ve gereç ile (işitme cihazı, teleskopik veya prizmatik gözlük, büyüteç vb.) ile girmeleri sağlanır.
- Gerekli durumlarda görme engelinin türüne göre hiç görmeyen veya az gören öğrencilerin sınavlarına bir refakatçi eşlik eder ve okuyucu-işaretleyici gözetmenlik yapar.
- Gerekli durumlarda görme engelinin türüne göre hiç görmeyen ve az gören öğrencilerin sınav kağıtları büyütülmüş punto, ses dosyası vb., biçimlerde hazırlanır.
- Üniversite kayıtlı engelli öğrencilerin bireysel sınav olma talepleri, engelin türü ve derecesi dikkate alınarak engelli öğrenci biriminin komisyonu tarafından değerlendirilir. Olumlu görüldüğü takdirde gözetmen eşliğinde bireysel sınav olmaları sağlanır.
- Üniversitede kayıtlı engelli öğrencilerin taleplerinin uygun görülmesi halinde sınav süresinin yarısı kadar ek süre verilebilir.
- Üniversite kayıtlı engelli öğrencilerin ilaç, tıbbi malzeme ile sınav girmelerine izin verilir.
- Üniversite kayıtlı engelli öğrencilerin ihtiyaçları doğrultusunda sınav esnasında gözetmen nezaretinde sınava kısa bir süre ara vermesine izin verilebilir.
Ders Muafiyeti ve İntibak
MADDE 14-(1) Üniversite kayıtlı engelli öğrencilerin engeli dolayısıyla dersleri muaf edilmez. Muafiyet talepleri, Üniversite Eğitim ve Öğretim Yönetmelikleri ayrıca Üniversite Muafiyet ve İntibak Yönergesi hükümlerine göre değerlendirilir ve karara bağlanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Hizmetlerden Yararlanma
MADDE 15- (1) Bu Yönergede belirtilen hizmetlerden yararlanmak isteyen engelli öğrencilerin engel durumunu gösterir sağlık raporlarını Engelli Öğrenci Birimine ibraz etmeleri gerekmektedir.
Hüküm Bulunmayan Haller
MADDE 16-(1) Bu Yönergede bahsi geçmeyen durumlar halinde, engelli öğrencinin talebi akademik danışmanı aracılığıyla engelli öğrenci birimine sunulur. Engelli öğrenci birimi ilgili durumu değerlendirir ve karara bağlar.
Yürürlük
MADDE 17 -(1) Bu Yönerge Senato tarafından kabul edildiği tarihte yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 18- (1) Bu Yönergenin hükümlerini Rektör yürütür.