"100 Yıl Sonra Sultan II. Abdülhamid Han" - Uluslararası İlmi Toplantı


  • Tarihler: 23 – 24 Şub, 2018

100 YIL SONRA

SULTAN II. ABDÜLHAMİD HAN

ULUSLARARASI İLMÎ TOPLANTI

34. Osmanlı Padişahı olan Sultan II. Abdülhamid Han, 31 Ağustos 1876’da tahta çıkmış ve 27 Nisan 1909 tarihine kadar 33 yıl hükümdarlık yapmıştır. Osmanlı Devleti’nin hem içeride hem de dışarıda pek çok sorunla boğuştuğu bir ortamda tahta çıkan Sultan II. Abdülhamid Han, 33 yıllık hükümdarlığı döneminde gerçekleştirdiği icraatlar ve uyguladığı politikalar nedeniyle mirası en çok tartışılan Osmanlı padişahlarından biri durumundadır. Devletin yıkılışını engellemeyi ve devleti yeniden güçlendirmeyi temel hedef olarak belirleyen Sultan II. Abdülhamid Han, Osmanlı padişahlarının Tanzimat döneminden beri bürokrasi karşısında gerileyen gücünü yeniden tesis etmiş ve imparatorluğun yönetimine damgasını vurmuştur.

Sultan II. Abdülhamid Han dönemi, Osmanlı Devleti’nin kimliğini yeniden şekillendirdiği bir dönem olarak tarihe geçmiştir. Sultan II. Abdülhamid Han, dünyanın çeşitli bölgelerinde yaşayan Müslümanların 1800’lerden itibaren Batı emperyalizminin hâkimiyetine girmesi karşısında hilafet kurumuna yeniden canlılık kazandırarak imparatorluk sınırları dışındaki Müslümanlara ulaşma gayreti içinde olmuş, diğer taraftan benimsediği politikalar yoluyla imparatorluğun Müslüman tebaası ile devletin bağlarını güçlendirmeye çalışmıştır. Hilafet kurumunun hala zinde ve işlevsel olduğu mesajını veren bu pan-İslamist politikalara karşın, yaşadığı dönemin İslamcılık izafe edilen münevverleri de Sultan II. Abdülhamid Han karşısında kurulan muhalif saflarda mevzilenmeyi ihmal etmemişlerdir. Bugün hem II. Abdülhamid Han hem de ona şiddetle muhalefet eden Müslüman entelektüeller neredeyse aynı ideolojik çevrelerde itibar görmekte, hayır ve muhabbetle yâd edilmektedir. Bu durum, Osmanlı’nın ve aslında Müslüman siyasalının sancıları hala devam eden düşüşünün vuku bulduğu sürecin şiddetli buhranına delalet etmekte ve Sultan II. Abdülhamid Han’ın şahsında izi sürülmesi gereken tarihsel bir ikileme işaret etmektedir.

Sultan II. Abdülhamid Han, sadece öne çıkan ideolojik hüviyetiyle değil vakıaya ve icraata akseden teşkilatçı hususiyetiyle de üzerinde düşünülmeyi fazlasıyla hak eden bir şahsiyettir. Sultan II. Abdülhamid Han, hayata geçirdiği kapsamlı reformlarla ve kurumsal yeniliklerle Osmanlı Devleti’nin modernleşme sürecine yeni bir ivme kazandırmış ve bu yönüyle Türkiye Cumhuriyeti’nin askerî ve sivil bürokratik alt yapısının oluşumuna büyük katkılar sağlamıştır. Sultan II. Abdülhamid Han döneminde, bürokratik kurumların yanı sıra imparatorluğun her tarafına yayılan eğitim ve bayındırlık faaliyetleri neticesinde toplumsal yapıda da ciddi bir dönüşüm süreci yaşanmıştır. Bu bağlamda, Sultan II. Abdülhamid Han izlediği politikalarla günümüzde onlarca devleti kapsayan geniş bir coğrafya üzerinde önemli izler bırakan bir devlet adamı olmuştur.

Bu ilmî toplantı, vefatının 100. sene-i devriyesinde Sultan II. Abdülhamid Han dönemini siyasetten ekonomiye, dış politikadan devlet-toplum ilişkilerine, ekonomiden günlük yaşama kadar geniş bir yelpazede ele almayı hedeflemektedir. Bugün yakın ve uzak coğrafyamızda yaşanan olayların anlamlandırılabilmesi için Sultan II. Abdülhamid Han döneminde yaşanan gelişmelerin mercek altına alınmasının büyük önem arz ettiği düşünülmektedir.

 

PROGRAM

23 Şubat 2018 Cuma

09.30-10.00 Kayıt

10.00-11.00 Açılış Töreni ve Protokol Konuşmaları

Dr. D. Mehmet DOĞAN (Türkiye Yazarlar Birliği (TYB Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı)
Prof. Dr. Musa Kazım ARICAN (Türkiye Yazarlar Birliği Genel Başkanı)
Nilhan Osmanoğlu (Sultan II. Abdülhamid Han'ın Torunu)
Prof. Dr. Mehmet BULUT (İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Rektörü)
Prof. Dr. Ahmet Cevat ACAR (TÜBA Başkanı)
Ali YALÇIN (Memur-Sen Genel Başkanı)

I. OTURUM/11.00-12.30

Sultan II. Abdülhamid Han Döneminde Osmanlı İmparatorluğu’nun Genel Bir Değerlendirmesi

OTURUM BAŞKANI Prof. Dr. Musa Kazım ARICAN

KONUŞMACILAR

Prof. Dr. Yakup ZEKİ

Prof. Dr. Ahmet TABAKOĞLU, Marmara Üniversitesi

Doç. Dr. Yusuf TEKİN, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı

Dr. D. Mehmet DOĞAN, TYB Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı

 

12.30-14.30 Öğle Yemeği

II. OTURUM/14.30-16.15

Sultan II. Abdülhamid Han Döneminde İmparatorluğun Dönüşümü: Modernleşme, Bürokratikleşme ve Merkezileşme

OTURUM BAŞKANI

Prof. Dr. Turan KOÇ

KONUŞMACILAR

 

Prof. Dr. Gökhan ÇETİNSAYA, İstanbul Şehir Üniversitesi

Abdülhamid Rejiminin Kilit Taşı: Merkeziyetçilik

 

Prof. Dr. Necmettin ALKAN, Karadeniz Teknik Üniversitesi

 

Sultan II. Abdülhamid’in Kültür, Sanat ve Spor Alanlarında Modernleşme Faaliyetleri

Prof. Dr. Ali el-SÛLİ, Tunus Zeytuniyye Üniversitesi

 

Tunuslu bir Modernist Bayram'a göre II. Abdülhamid'in Siyasi ve İçtimai Islahatları

 

Yrd. Doç. Dr. Nasrollah SALEHİ, Farhangian Üniversitesi

Sultan Abdülhamid II Döneminde İstanbul’da Yayımlanan İki İran Gazetesi Aktar ve Shams Çerçevesinde İran Anayasacı Faaliyetleri

 

16.15-16.45 Çay/Kahve Arası

III. OTURUM/16.45-18.30

Sultan II. Abdülhamid Han Döneminde Osmanlı Dış Politikası ve Filistin Meselesi

OTURUM BAŞKANI

Prof. Dr. Arif ERSOY

KONUŞMACILAR

 

Prof. Dr. Azmi ÖZCAN, Sakarya Üniversitesi

Sultan Abdülhamid Dönemi Dış Politika Uygulamaları

 

Prof. Dr. Ş. Tufan BUZPINAR, İstanbul Şehir Üniversitesi

 

Sultan Abdülhamid Döneminde İngiliz Hıristiyan Siyonistler

 

Yrd. Doç. Dr. Zoubeir KHALFALLAH, Mardin Artuklu Üniversitesi

 

II. Abdülhamid ve Filistin Meselesi

 

Dr. Naci YORULMAZ, Araştırmacı

II. Abdülhamid Dönemi Osmanlı-Almanya Silah Ticareti ve Dış Politika Yapım Sürecine Etkisi

 

24 Şubat 2018 Cumartesi

IV. OTURUM/10.00-11.45

Sultan II. Abdülhamid Han ve İttihad-ı İslam Projesi

OTURUM BAŞKANI

Prof. Dr. Safa SAYGILI

KONUŞMACILAR

 

Prof. Dr. Cezmi ERASLAN, İstanbul Üniversitesi

II. Abdülhamid’in İslam Birliği Siyaseti Üzerine Bazı Gözlemler

 

Doç. Dr. Rahman ADEMİ, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

 

II. Abdülhamid’in Balkan Siyaseti

 

Yrd. Doç. Dr. Muhammed Ali Muhammed Allo Hüseyin, Musul Üniversitesi

 

II. Abdülhamid'in İslamcı Fikirleri

 

Dr. Yakup AHMET, İstanbul Üniversitesi

 

II. Abdülhamid’den Cihad-ı Ekber’e İttihad-ı İslam Düşüncesinin Dönüşümü

 

 

12.00-13.30 Öğle Yemeği

 

V. OTURUM/13.30-15.15

Sultan II. Abdülhamid Han Döneminde Osmanlı Sosyal, Ekonomik ve Kültürel Dünyası

OTURUM BAŞKANI

Prof. Dr. Abdülkadir EMEKSİZ

KONUŞMACILAR

 

Prof. Dr. Mehmet BULUT, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi

 

Sultan II. Abdülhamid’in Eğitim ve Ekonomi Alanındaki Yatırımları

Prof. Dr. Fatmagül DEMİREL, Yıldız Teknik Üniversitesi

Sultan II. Abdülhamid'in Kamusal Alanda Görünürlüğü

 

Prof. Dr. Bülent ARI, Yükseköğretim Kurulu (YÖK)

Devr-i Hamidide Emperyal Baskılar ve Aydınlanma Çağı

 

Doç. Dr. Abdullah Şevki DUYMAZ, Süleyman Demirel Üniversitesi

 

II. Abdülhamid Dönemi Çeşme Örnekleri

 

 

15.15-15.45 Çay/Kahve Arası

VI. OTURUM/15.45-17.30

Sultan II. Abdülhamid Han Döneminde Siyaset ve Muhalefet

OTURUM BAŞKANI

Prof. Dr. Mehdi İLHAN

KONUŞMACILAR

 

Prof. Dr. Bedri GENCER, Yıldız Teknik Üniversitesi

II. Abdülhamid'in Meşruiyet Siyaseti

 

Prof. Dr. Mehmet HACISALIHOĞLU, Yıldız Teknik Üniversitesi

Balkanlarda Muhalif Hareketler ve Sultan Abdülhamid

 

Prof. Dr. Caner ARABACI, Necmettin Erbakan Üniversitesi

 

Sultan Abdülhamid’e Karşı İslamcı Muhalefet

 

Doç. Dr. Mehmet Ö. ALKAN, İstanbul Üniversitesi

Maarif, Muhalefet ve Hürriyetperveran Kongresi

 

 

17.30-18.00 Çay/Kahve Arası

DEĞERLENDİRME OTURUMU/18.00-19.00

OTURUM BAŞKANI: Prof. Dr. Mehmet BULUT

 

Dr. D. Mehmet DOĞAN

 

Prof. Dr. Gökhan ÇETİNSAYA

 

Prof. Dr. Cezmi ERASLAN

 

Prof. Dr. Yakup ZEKİ

 

25 Şubat 2018 Pazar

 

10.30 / Sultan II. Abdülhamid Han Kabir Ziyareti

 

Tertip Heyeti

D. Mehmet DOĞAN (Türkiye Yazarlar Birliği Şeref Başkanı)

Ali YALÇIN (Memur-Sen Genel Başkanı)

Prof. Dr. Mehmet BULUT (İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Rektörü)

Prof. Dr. Musa Kazım ARICAN (Türkiye Yazarlar Birliği Genel Başkanı)

Prof. Dr. Mehdi İLHAN (İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi)

Şükrü KOLUKISA (Eğitim-Bir-Sen Genel Başkan Yardımcısı)

Atilla OLÇUM (Eğitim-Bir-Sen Genel Başkan Yardımcısı)

İbrahim Ulvi YAVUZ (Türkiye Yazarlar Birliği Genel Başkan Danışmanı)

 

Akademik Yürütücü Heyet

Dr. Muhammed Enes KALA

Araş. Gör. Nuri SALIK

Araş. Gör. Maşallah NAR

İlmi Heyet

Prof. Dr. Abdülkadir EMEKSİZ

Prof. Dr. Adnan KARAİSMAİLOĞLU

Prof. Dr. Ahmet TABAKOĞLU

Prof. Dr. Ali el-SÛLİ

Prof. Dr. Arif BİLGİN

Prof. Dr. Azmi ÖZCAN

Prof. Dr. Bülent ARI

Prof. Dr. Cevat ÖZYURT

Prof. Dr. Gökhan ÇETİNSAYA

Prof. Dr. Hicabi KIRLANGIÇ

Prof. Dr. Hüseyin ÇINAR

Prof. Dr. Kadir CANATAN

Prof. Dr. Musa YILDIZ

Prof. Dr. Mustafa ORÇAN

Prof. Dr. Safa SAYGILI

Prof. Dr. Ş. Tufan BUZPINAR

Prof. Dr. Turan KOÇ

Prof. Dr. Yaqup ZAKİ

Doç. Dr. Mehmet Ö. ALKAN

Doç. Dr. Rahman ADEMİ

Doç. Dr. Şevki DUYMAZ

Dr. Mohammad Moussa

Dr. Muhammed Ali Muhammed Allo Hüseyin

Dr. Nasrollah SALEHİ

Dr. Zoubeir KHALFALLAH